ملا غفور دباغی شاعر مظلومان، مشهور به حافظ مهابادی

ملا غفور شاعر نکته سنج، خوش قریحه و همواره تنگدست از نظر مالی، در سال 13.6 در سقز متولد ؛ ۲1 مرداد ماه ۱۳۶۹ در شهر مهاباد در قطعه هنرمندان آرامستان بداغ سلطان سر بر بالین خاک نهاد و در کنار شاعر بزرگ آوازه محمد امین شیخ الاسلامی(هیمن)آرم گرفت.

ملا غفور  شاعر نکته سنج، خوش قریحه و همواره تنگدست از نظر مالی، در سال 13.6 در سقز متولد ؛ ۲1 مرداد ماه ۱۳۶۹ در شهر مهاباد در قطعه هنرمندان آرامستان بداغ سلطان سر بر بالین خاک نهاد و در کنار شاعر بزرگ آوازه محمد امین شیخ الاسلامی(هیمن)آرم گرفت.

به گزارش زریان موکریان؛ ملا غفور فرزند درویش عبدالله بوده در شهرستان سقز دیده به جهان گشود.

بنا به ضرورت شغلی پدرش به شهرستان بانه نقل مکان کرد. هنوز بیش از سه سال از سن غفور نمی‌گذشت که در آن شهر به بیماری آبله مبتلا شد و بر اثر این بیماری چشمانش را از دست داد.

چون به هفت سالگی رسید پدرش وی را به نزد میرزا محمد کریم نامی برد تا قرآن را از برکند. به این ترتیب تا ۱۳۲۰ و سن چهارده سالگی نیمی‌از قرآن را حفظ کرد. این ایام که مصادف بود کشیده شدن آتش جنگ جهانی دوم به ایران، حکومت مرکزی دچار ضعف شد و در بانه محمد رشید خان سر بر شورش برداشت و منطقه را نا آرامی فرا گرفت. درویش عبدالله به شهرستان مهاباد نقل مکان نمود و غفور را نزد ملا احمد حاجی بایزید فرستاد تا قرآن را به طور کامل حفظ کند.

 او نیز در مدت ۸ سال کل قرآن را حفظ نمود و کار نیمه تمام خود را به پایان رساند. همچنین در نزد قاضی محمد خضری نزریوه‌ای هم درسهایی از شرع اسلام یادگرفت. بعد از کودتای عبدالکریمق اسم در تابستان ۱۳۳۷ شمسی در عراق در قالبهای جدی و ظنز شعرهایی برای قشرهای مستمند جامعه خواند.

در سال ۱۳۵۰ دنبال یادگرفتن خط بریل رفت. پس از فراگیری خط بریل و بعد از مشقتهای زیادی که در راه جمع‌آوری ضرب‌المثلها و ظنزهای زبان کُردی متحمل شده بود، ساواک همه را ضبط نمود و هیچگاه آنها را پس نداد.

سرانجام در سال ۱۳۶۹/۰۵/۲۱ شمسی روز یکشنبه برابر با ۱۲ اوت ۱۹۹۰ میلادی و ۲۰ محرم ۱۴۱۱ قمری بدورد حیات گفت و در جوار استاد هیمن به خاک سپرده شد[

این روحانی که برای تحصیل به شهرهای اشنویه و مهاباد در آذربایجان غربی و سقز و بانه در کوردستان سفر می کند، چند شعر هجو هم در مورد ستمگران وقت سروده و خود را حامیان مظلومان دانسته است.

عمر فاروقی، تاریخ نویس سقزی در کتاب نظری به تاریخ و فرهنگ سقز کردستان در مورد وی نوشته است: ملا غفور دباغی که در سال ۱۳۰۶ شمسی در سقز به دنیا می آید به واسطه شغل پدرش عبدا.. که دباغ بوده، شهرت دباغی را انتخاب می کند، در بانه دچار بیماری آبله و سپس همراه خانواده به مهاباد سفر و تا آخر عمر در آنجا می ماند.

 

وی پس از حفظ کامل قرآن در شهر مهاباد به حافظ مهابادی ملقب گردید و به فراگیری دروسی از شرع اسلام همت گمارد و در سپس در سن ۲۴ سالگی به ادب کوردی و فارسی و سرودن شعر روی آورد و در قالب های جدی و طنز شعر های فخیمی سرود.

اما این استاد بزرگوار از پای ننشست و به سرودن شعر و جمع آوری ضرب المثل های کوردی ادامه داد که کتاب دیوان شعر وی به نام “دیاری مهاباد” چاپ شده است و اواخر آبان ۹۴ مجموعه شعر «ئاسوی رون» با مضامین وصف مردم و طبیعت کوردستان، در شکایت از تنگدستی و فقر و هجو ستمگران و مجموعه کامل «په ندی پیشینیان» این شاعر با همت انتشارات کوله پشتی چاپ و در شهر بوکان رونمایی شد.

محققان حوزه ادب کوردی، دیوان اشعار ماموستا ملا غفور دباغی را یکی از دیوان های ماندگار در ادبیات می دانند.